Rozstanie partnerów pozostających w związku nieformalnym może wiązać się nie tylko z emocjami, ale również z koniecznością rozliczenia wspólnych wydatków, inwestycji i zgromadzonego majątku. Problem pojawia się szczególnie wtedy, gdy partnerzy przez wiele lat wspólnie prowadzili gospodarstwo domowe, kupowali nieruchomości lub inne wartościowe przedmioty, spłacali kredyty albo inwestowali pieniądze w majątek należący formalnie tylko do jednego z nich.
W przeciwieństwie do małżeństwa w związku nieformalnym nie powstaje ustawowa wspólność majątkowa. Nie oznacza to jednak, że po rozstaniu byli partnerzy nie mogą dochodzić wzajemnych rozliczeń.
Sposób rozliczenia konkubinatu po rozstaniu zależy od tego, w jaki sposób partnerzy gromadzili majątek, finansowali wspólne życie i dokonywali poszczególnych wydatków.
Jak wygląda podział majątku po rozstaniu partnerów?
W przypadku konkubinatu nie przeprowadza się podziału majątku wspólnego na takich samych zasadach jak po rozwodzie. Każdy z partnerów zachowuje swój majątek, natomiast rzeczy nabyte wspólnie mogą stanowić ich współwłasność.
Jeżeli byli partnerzy są współwłaścicielami mieszkania, domu, działki, samochodu lub innych składników majątku, po rozstaniu może być konieczne zniesienie współwłasności.
W zależności od okoliczności możliwe jest między innymi przyznanie określonego składnika jednemu z byłych partnerów z obowiązkiem spłaty drugiego albo jego sprzedaż i podział uzyskanych środków.
Sytuacja staje się bardziej skomplikowana, gdy dany składnik majątku formalnie należy tylko do jednego partnera, ale drugi uczestniczył w jego zakupie, budowie, remoncie lub spłacie.
Nakłady na mieszkanie lub dom partnera – czy można odzyskać pieniądze?
Jednym z częstszych problemów po zakończeniu związku jest rozliczenie nakładów na nieruchomość należącą do byłego partnera.
Może chodzić na przykład o pieniądze przeznaczone na budowę domu na działce partnera, remont jego mieszkania, zakup wyposażenia, spłatę kredytu lub inne wydatki zwiększające wartość jego majątku.
Sam fakt ponoszenia wydatków nie przesądza jeszcze o tym, czy i w jakiej wysokości można żądać ich zwrotu. Znaczenie mają między innymi źródło środków, cel dokonywanych płatności, ustalenia pomiędzy partnerami oraz możliwość wykazania poniesionych nakładów.
Dlatego przy dochodzeniu zwrotu pieniędzy od byłego partnera szczególnie istotne mogą być dowody: przelewy bankowe, faktury, umowy, wiadomości między partnerami, dokumentacja dotycząca nieruchomości czy zeznania świadków.
Jakie roszczenia można mieć wobec byłego partnera?
Nie istnieje jeden przepis regulujący kompleksowo rozliczenie majątku konkubentów po rozstaniu. W zależności od okoliczności sprawy zastosowanie mogą znaleźć różne instytucje prawa cywilnego.
Rozliczenia mogą dotyczyć między innymi zniesienia współwłasności, zwrotu pożyczki, rozliczenia nakładów na nieruchomość, zwrotu określonych świadczeń czy bezpodstawnego wzbogacenia.
Właściwa podstawa prawna zależy od tego, jak partnerzy funkcjonowali w czasie związku, do kogo formalnie należał określony majątek, kto finansował jego nabycie oraz jakie były ustalenia stron.
Z tego względu przed skierowaniem sprawy do sądu warto dokładnie przeanalizować historię związku i przepływy finansowe pomiędzy partnerami.
Czy można rozliczyć dorobek powstały w czasie konkubinatu?
Kwestia rozliczenia majątku zgromadzonego podczas wieloletniego związku nieformalnego jest przedmiotem orzecznictwa sądów. Szczególnego znaczenia nabierają sytuacje, w których sposób funkcjonowania partnerów i finansowania wspólnego życia doprowadził do istotnego przesunięcia majątkowego na korzyść jednej ze stron.
Nie oznacza to jednak automatycznie, że po rozstaniu każdemu z partnerów należy się połowa majątku zgromadzonego podczas związku. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny, a sposób rozliczenia zależy od jej konkretnych okoliczności oraz możliwych do przedstawienia dowodów.
Jak przygotować się do rozliczenia konkubinatu?
Jeżeli po rozstaniu chcesz odzyskać pieniądze zainwestowane we wspólne życie lub majątek byłego partnera, warto w pierwszej kolejności ustalić, jakie składniki majątku zostały nabyte w czasie związku, kto jest ich właścicielem oraz z jakich środków zostały sfinansowane.
Istotne jest również zgromadzenie dokumentów pozwalających odtworzyć przepływy finansowe pomiędzy partnerami. Im dłużej trwał związek, tym bardziej skomplikowane może być ustalenie, jakie wydatki były zwykłymi kosztami wspólnego życia, a które mogą stanowić podstawę roszczeń po rozstaniu.
Pomoc prawna przy rozliczeniu konkubinatu
Jeżeli zastanawiasz się, jak rozliczyć się z byłym partnerem lub partnerką, czy możesz odzyskać pieniądze zainwestowane w jego lub jej majątek albo jak dokonać zniesienia współwłasności nieruchomości po rozstaniu, możemy przeanalizować Twoją sytuację.
Ustalimy, jakie roszczenia mogą przysługiwać w konkretnym przypadku, jakie dowody warto zgromadzić oraz jaki sposób działania będzie odpowiedni. W razie potrzeby możemy również przygotować wezwanie do zapłaty, podjąć próbę polubownego rozwiązania sporu albo reprezentować Cię w sprawie sądowej o rozliczenie konkubinatu.
Umów konsutlację i omów swoją sprawę ze specjalistą.
