Umowa wspólników nie została uregulowana w kodeksie cywilnym, co oznacza, że ma charakter tzw. umowy nienazwanej. Jej legalność opiera się na zasadzie swobody umów, zgodnie z którą strony mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie były sprzeczne z ustawą, naturą stosunku ani zasadami współżycia społecznego.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że umowa wspólników wiąże wyłącznie strony tej umowy i nie wpływa bezpośrednio na treść umowy spółki wpisanej do rejestru. Przykładowo, w jednym z wyroków Sąd Najwyższy podkreślił, że „umowa wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie stanowi zmiany umowy spółki w rozumieniu kodeksu spółek handlowych”, lecz jest jedynie dodatkowym instrumentem porządkowania relacji kontraktowych.
Umowa wspólników może być świetnym sposobem na ułożenie relacji między wspólnikami i ustalenie zasad, które nie zostały ustalone w umowie spółki. Zakres umowy wspólników może być bardzo szeroki i obejmować wszelkie istotne dla wspólnego przedsięwzięcia elementy, które nie są przedmiotem uregulowania ustawowego, jak np.
- podział udziałów i zasady ich nabywania,
- klauzule zabezpieczające: poufność, zakaz konkurencji i zakaz pozyskiwania zasobów,
- mechanizmy rozwiązywania sporów – sąd, arbitraż lub mediacja.
Zawarcie umowy wspólników jest zalecane dla wzmocnienia transparentności działania, budowania zaufania między wspólnikami i wyjaśnienia kwestii zabezpieczających interesy stron.